Futbolda inqilabi dəyişikliklər: Görün hansı yeniliklər olacaq – TAM SİYAHI

28 Fevral 2026

Beynəlxalq Futbol Assosiasiyaları Şurası (IFAB) 140-cı İllik Ümumi Yığıncağında (AGM) matçın tempini artırmaq və oyunda vaxt itkisini azaltmaq üçün nəzərdə tutulmuş tədbirlər paketini təsdiqləyib.

Aut.az xəbər verir ki, 2026-cı il dünya çempionatında və digər bütün yarışlarda tətbiq ediləcək bu dəyişikliklər, effektiv oyun vaxtını qorumaq üçün praktiki vasitələrin tətbiqi ilə bağlı IFAB-ın qlobal məsləhət panelləri də daxil olmaqla, futbol ictimaiyyətinin maraqlı tərəflərinin çağırışlarına birbaşa cavabdır.

Qapıçıların topu çox uzun müddət saxlamasının qarşısını almaq üçün ötən il Qaydalarda edilən və böyük rəğbətlə qarşılanan dəyişikliyə əsaslanaraq, geri sayım prinsipinin aut atışları və qapıdan vuruşlara da şamil edilməsini təsdiqləyib.

Əgər hakim aut atışının və ya qapıdan vuruşun çox uzun çəkdiyini və ya qəsdən yubadıldığını hesab edərsə, beş saniyəlik vizual geri sayım başladılacaq. Geri sayımın sonunda top oyuna daxil edilməzsə, aut atışı rəqib komandaya veriləcək; gecikdirilmiş qapıdan vuruş isə rəqib komandanın künc zərbəsi yerinə yetirməsi ilə nəticələnəcək.

Matçın axarını daha da rəvanlaşdırmaq üçün əvəzlənən oyunçular əvəzetmə lövhəsi göstərildikdən və ya lövhə istifadə edilmədikdə hakimin işarəsindən sonra 10 saniyə ərzində meydançanı tərk etməlidirlər. Oyunçu bu vaxt ərzində meydanı tərk etməzsə, o, yenə də çıxmalıdır, lakin əvəzedici oyunçuya bir dəqiqəlik oyun vaxtı (davam edən vaxtla) keçdikdən sonrakı ilk dayandırmaya qədər meydana daxil olmağa icazə verilməyəcək.

Oyunçu zədəyə görə meydanda müayinə edilərsə və ya onun zədəsi oyunun dayandırılmasına səbəb olarsa, həmin oyunçudan meydanı tərk etmək və oyun (davam edən vaxtla) yenidən başladıqdan sonra bir dəqiqə ərzində kənarda qalmaq tələb olunacaq.

VAR sistemi protokolu ilə bağlı üç düzəlişi təsdiqlənib. Aydın sübutlar olduqda, VAR-a aşağıdakıları yoxlamağa və yenidən baxmağa icazə veriləcək:

Açıq-aşkar səhv verilmiş ikinci sarı vərəqədən irəli gələn qırmızı vərəqələrə;
Hakimin səhv komandanı cəzalandırması nəticəsində qırmızı və ya sarı vərəqənin səhv oyunçuya göstərildiyi şəxsin səhv salınması hallarına;
Yarışlar, yenidən baxışın dərhal və oyunun bərpasını gecikdirmədən tamamlanması şərti ilə, VAR-ın açıq-aşkar səhv verilmiş künc zərbəsini yoxlamasına icazə verə bilər.

IFAB həmçinin qapıçıların taktiki zədə bəhanəsi ilə vaxtı uzatmasını daha ətraflı qiymətləndirmək və bu davranışın qarşısını almaq üçün variantlar təklif etmək məqsədilə sınaqların keçirilməsinə razılıq verdi.

Əlavə olaraq, 1 iyul 2026-cı ildən qüvvəyə minəcək (bu tarixdən əvvəl başlayan yarışlar dəyişiklikləri daha tez tətbiq edə bilər) Oyun Qaydalarının növbəti nəşrində aşağıdakı düzəlişlər yer alacaq:

Qayda 3 (Oyunçular): Əsas beynəlxalq yoldaşlıq oyunlarında icazə verilən əvəzetmələrin sayı 8-ə çatdırılır; hər iki komanda bu sayın maksimum 11-ə qədər artırılmasına razılaşa bilər.
Qayda 4 (Oyunçuların Təchizatı): Təhlükəli olmayan əşyalara, təhlükəsiz və möhkəm şəkildə örtüldüyü təqdirdə icazə veriləcək.
Qayda 5 (Hakim): Hakimin bədən kameraları (sinəyə və ya başa bərkidilmiş) yarışın seçimi olaraq istifadə edilə bilər; bu zaman yarış təşkilatçısı kameraları təmin edir və görüntülərdən istifadəyə nəzarət edir.
Qayda 8 (Oyunun Başlanması və Bərpası): Oyun dayandırılmasaydı, topa sahib olacaq və ya sahibliyini qoruyacaq komanda üçün topun mübahisəli top qaydası ilə oyuna daxil ediləcəyinə dair aydınlaşdırma.
Qayda 10 (Matçın Nəticəsinin Müəyyən Edilməsi) və Qayda 14 (Penalti Zərbəsi): Penalti vuran oyunçu tərəfindən təsadüfi ikiqat toxunuş ilə bağlı 31 nömrəli sirkulyarda (İyun 2025) yer alan aydınlaşdırmanın qaydalara daxil edilməsi.
Qayda 12 (Qayda Pozuntuları və İntizamsız Davranış): Əgər hakim açıq-aşkar qol vurmaq imkanının qarşısını alan qayda pozuntusuna görə üstünlük tətbiq edərsə və qol vurularsa, qayda pozuntusu qolun qarşısını almadığı üçün qaydanı pozan oyunçuya xəbərdarlıq edilməyəcək (sarı vərəqə verilməyəcək).

IFAB həmçinin aşağıdakı hallarla bağlı tədbirlər hazırlamaq üçün məsləhətləşmələr aparılmasına razılıq verib:

Oyunçuların hakimin qərarına etiraz əlaməti olaraq birtərəfli qaydada meydançanı tərk etmək qərarına gəlməsi və ya komanda rəsmilərinin bu cür hərəkətlərə təhrik etməsi, və oyunçuların matçlar zamanı rəqiblərlə mübahisə edərkən ağızlarını örtməsi.

Ofsaydla bağlı sınaqların davam etdirilməsinə razılıq verilib və yarı-avtomatlaşdırılmış ofsayd texnologiyasının (SAOT) inkişafı, eləcə də FIFA-nın rəhbərliyi ilə davam edən Futbol Video Dəstəyi (FVS) sınaqları barədə yenilikləri dinləyib.

Aut.az